Het scenario wordt al sinds de jaren zestig aan vertalers voorgehouden: zoek ander werk, want binnenkort zullen computers alle vertalingen doen. Maar de computer-vertaling is vandaag de dag nog geen stap dichterbij gekomen. Als je kijkt naar wat een computer nu kan op het gebied van vertalen, realiseer je je al snel dat het bijzonder slecht is gesteld met de de taalbeheersing van computers: de vertalingen van Google of Babelfish zijn vaak lastig te begrijpen en meestal gewoon klinkklare onzin. En de grammaticahulp van Word (wel eens geprobeerd?) drijft je tot waanzin met z’n stupide aanwijzingen.

In de jaren zeventig was men nog bijzonder optimistisch over de mogelijkheden van computervertalingen. De mens had al op de maan gestaan, de computer was uitgevonden, het DNA was ontcijferd en binnenkort zouden computers ook Russische of Chinese teksten in begrijpelijk Engels vertalen. De New York Times van 1972 meldt dat dit zelfs al realiteit is:

U.S. USES COMPUTERS FOR TRANSLATIONS
WASHINGTON, March 18 1972 – As part of its Vietnamization efforts the Defense Department is using computers that can rapidly translate complex English technical and instructional manuals into Vietnamese. [...]

Wellicht waren deze computervertalingen wel de oorzaak van de mislukken van die oorlog daar. Zouden ze in Irak ook weer gebruik maken van deze computervertalingen?

Toch krijgt de vertaler wel grote hulp van computers. Ze vertellen hem wanneer hij een bepaalde zin al eens eerder heeft vertaald en via het internet zijn talloze woordenboeken online gebracht. Hierdoor het is vertaalvak minder ambachtelijk geworden, hetgeen zich nu vooral uit in bijzonder lage woordprijzen. De computer maakt het vertalen dus makkelijker, maar het werk niet direct leuker (en zeker niet lucratiever).

De toekomst van vertalen
Automatisering was het doemscenario van de afgelopen decennia. Nu ligt het gevaar voor onze arbeidsplaatsen in het outsourcen van vertaalwerk. Al het werk wordt binnenkort verplaatst naar Roemenië en India! Zelfs het vertalen van teksten in het Nederlands! In die landen leren klassen vol jonge mensen nu al Nederlands om straks en masse onze vertalingen te doen. En ze maken daar graag lange dagen voor weinig geld. Ja, het zal wel weer, maar een taal goed beheersen (op moedertaalniveau) is iets wat jaren, zo niet tientallen jaren, kost. De eerste buitenlander die binnen een paar jaar perfect Nederlands leert (in woord en geschrift), moet ik nog tegenkomen.