Wetenschappers en kunstenaars worden vaak gezien als tegenpolen: de één houdt zich bezig met kille feiten, de ander met schoonheid. De expositie Genesis in het Centraal Museum probeert deze kloof te overbruggen.

(c) Koen van Gilst. Verschenen in NL30 in 2007.

Wetenschappers en kunstenaars hebben in ieder geval één ding met elkaar gemeen: hun voorliefde voor vreemde voorwerpen. Op de tentoonstelling Genesis is dit duidelijk te zien. Neem bijvoorbeeld de speciaal gefokte ‘kosmopolitische kippen’ van kunstenaar Koen van Mechelen. Deze zogenaamde oerkippen zijn een kruising van kippen van over de hele wereld. Of de menselijke minirobotjes van wetenschapper Luc Steels, de allereerste Nederlandse computer of het oorspronkelijke DNA-model van Watson en Crick. NL30 vroeg gastconservator, Emilie Gomart, naar het idee achter deze bonte verzameling curiositeiten.

Wat maakt deze expositie bijzonder?
Er is veel discussie, ook hier in Utrecht, over de rol van kunst. Wat is het nut van kunst? Veel exposities laten zien wat kunst over de wetenschap te vertellen heeft. Ze zijn kritisch over wetenschap, maar in hoeverre gaan ze in op de inhoud van wetenschap? En is deze kritiek wel relevant? Het nieuwe van deze expositie is dat we wetenschap én kunst in een museum hebben.

Wetenschap in een museum voor moderne kunst, gaat dat wel samen?
Van kunst wordt vaak beweerd dat het humaan, creatief en warm is, terwijl wetenschap routinematig, simplistisch en koud zou zijn. Van deze tegenstelling moeten we af. De expositie probeert te laten zien dat er parallellen tussen kunst en wetenschap bestaan. Ze maken gebruik van dezelfde metaforen, beelden en manieren van denken om over het leven na te denken.

Waren de wetenschappers waar jullie mee samenwerken niet sceptisch toen ze dit voor het eerst hoorden?
Nee, helemaal niet! De wetenschappers waar wij mee hebben samengewerkt zijn juist erg enthousiast: ze steken veel energie en tijd in hun werk hier. Ze zien door deze tentoonstelling ook verbanden met hun eigen werk. De vragen die zij stellen, worden ook door kunstenaars gesteld en komen hierdoor in een ander licht te staan.

Wat zijn volgens jou de hoogtepunten van de expositie?
De inrichting van de zalen wordt verbluffend mooi! Hierdoor wordt duidelijk hoe de eerste computers, de ontdekking van DNA en kunst overeenkomen. Ik ben ook erg enthousiast over de installaties van Adam Lowe. Samen met Marc Quinn heeft hij een scan gemaakt van popcorn. Vervolgens hebben ze de popcorn vergroot tot een bronzen beeld van twee meter. Hier is de parallel tussen kunst en wetenschap duidelijk te zien: popcorn wordt gekopieerd op basis van nullen en enen. Net als in het lichaam waar cellen worden gekopieerd op basis van DNA.

En verder?
Heel bijzonder is ook het kunstwerk Genesis van Eduardo Kac. In dit werk worden bacteriën met UV-licht bestraald zodat ze muteren. Eduardo laat met een projectie zien wat er met de bacteriën gebeurt. Dit zet de toeschouwer aan het denken: kan dit wel? En: wat doet dit in een museum?

Wat hoop je met deze expositie te bereiken?
De expositie is een experiment: we hebben voorwerpen uit de kunst en de wetenschap bij elkaar gezet, maar we weten nog niet hoe dit zal uitpakken bij het publiek. Ik vind het ook fijner om dit open te laten. Bij een experiment weet je nu eenmaal ook niet wat de uitkomst zal zijn. Ik hoop dat de bezoekers verrast zullen zijn en dat ze gefascineerd zijn door de parallellen tussen kunst en wetenschap.

INFO:
Genesis!
Centraal Museum
14 apr t/m 12 aug 2007
www.centraalmuseum.nl

‘Dit zet de toeschouwer aan het denken: kan dit wel? En: wat doet dit in een museum?’