Waar vroeger één telefoon op je bureau af en toe rinkelde, schreeuwen nu gsm, blackberry, e-mail en faxapparaat vaak tegelijkertijd om aandacht. Ook onderweg, of zelfs thuis, is er geen ontkomen meer aan. Goed voor de zaken zou je denken, maar om de juiste beslissingen te kunnen nemen, heeft ons brein ook rust nodig. En aan deze rust hebben wij een chronisch tekort. Tien tips voor meer harmonie in het leven van de gestreste man.

Tekst (c) Koen van Gilst. Artikel geschreven voor AvantGarde MEN (feb. 2007).

Tip 1: Ga sporten
Stress komt simpel gezegd neer op een verhoogde concentratie adrenaline en cortison in je bloed. Door deze hormonen blijf je alert, gaat je hartslag omhoog en in extreme gevallen komen zelfs je nekharen overeind te staan. Bovendien lijkt het of alles langzamer gaat, waardoor je sneller kunt reageren op een naderende sabeltandtijger, euh deadline. Er is niets mis met een flinke scheut adrenaline op z’n tijd, maar hou er rekening mee dat het bijna 48 uur duurt voordat het uit je bloed verdwijnt. De beste methode om sneller van je adrenaline af te komen is nog altijd: toegeven aan je instincten. Ga hardlopen, boksen of aan gewichten trekken en je adrenalinespiegel daalt vanzelf.

Tip 2: Neem een baan die bij je past
Lang werd gedacht dat stress voornamelijk wordt veroorzaakt door overbelasting en een gebrek aan planning. Uit recent onderzoek van Christina Maslach, de bedenker van de term burn-out, blijkt echter dat stress vooral te wijten valt aan onrechtvaardige beslissingen van bovenaf, werken onder je niveau en een verkeerde werkplek. Lange dagen maken voor iets waar je volledig achter staat, is beter vol te houden dan parttime rotklusjes opknappen voor je baas die zijn Mavo-diploma nooit heeft gehaald.

Tip 3: Verwacht minder, krijg meer
Het verhaal gaat dat Alexander de Grote, heerser van het Middellandse zeegebied en veroveraar van Perzië, een lange reis maakte om de beroemde Griekse filosoof Diogenes te ontmoeten. Eenmaal aangekomen bij de regenton waarin Diogenes woonde, vroeg Alexander aan hem: ‘Is er iets dat ik je kan geven? Landerijen, geld of paarden?’ Diogenes antwoordde: ‘Nee, maar je kunt wel één ding voor me doen: ga een stapje opzij, want je staat in mijn zon.’ Tv-programma’s willen ons doen geloven dat iedereen Topmodel, Idol en miljonair kan worden, maar feit is dat er altijd maar één van de kandidaten wint. De rest gaat jankend en vernederd naar huis. Volgens de oude Grieken is het menselijk geluk een simpel rekensommetje: geluk = wat je bereikt / wat je gehoopt had. Verwacht minder van jezelf, je carrière en je vrienden en je leven wordt vanzelf rustiger.

Tip 4: Maak vrienden
Eén van de belangrijkste stressbestrijders zijn vrienden. Ze helpen je aan een nieuwe baan, zorgen voor een second opinion bij een moeilijke keuze en ze betalen je drankjes als je een keer krap bij kas zit. Bovendien: vrienden maken je aan het lachen waardoor je stresshormonen (cortison en adrenaline) dalen en je gelukshormonen (endorfine) stijgen. Hierbij maakt het niet uit of je beste vriend nu je moeder is of je partner. Ook surrogaatvrienden in de vorm van een hond of kat kunnen stressverminderend werken.

Tip 5: Ga mediteren
Wie openstaat voor nieuwe dingen en niet bang is voor een flinke dosis stilte, kan het ook eens op de oosterse tour proberen. Vipassana is de nieuwe trend in meditatieland en het speelt in op onze dagelijks terugkerende overbelasting. Het centrum (dat een vestiging heeft in België) biedt tiendaagse cursussen die voornamelijk bestaan uit… stilte. Je leert er technieken die je helpen om te gaan met stress. Of, zoals ze het op de website zelf zeggen: ‘Vipassana maakt het mogelijk mentale spanningen op te lossen en een positiever, evenwichtiger en gelukkiger leven te leiden.’ Voor meer informatie zie: www.dutch.dhamma.org

Tip 6: Stop de informatie-overload
Probeer je eens een dag lang helemaal af te sluiten voor alle informatie die internet, televisie en kranten dagelijks over ons heen storten. Je zult zien dat het je rust geeft. In zijn boek The Age of Missing Information analyseerde Bill McKibben alle televisieprogramma’s die gedurende vierentwintig uur in de staat New York werden uitgezonden. Hij vond in deze 2400 uur beeldmateriaal niets dat van nut was voor zijn persoonlijk leven. Het is een verschijnsel dat iedereen wel kent als je na afloop van een vakantie de stapel kranten op de deurmat doorbladert: in de weken dat je weg bent geweest, blijkt er niets te zijn gebeurd dat je niet had mogen missen. Trek de televisie- en computerkabels uit de muur en doe de krant in de prullenbak. Je zult zien dat je veel meer tijd overhoudt.

Tip 7: Sta vroeg(er) op
Sta een half uurtje eerder op zodat je meer tijd heb voor je dagelijkse ochtendroutines. Door eerst rustig te ontbijten, een kopje thee te drinken en te douchen, geef je je lichaam de tijd om wakker te worden. Wat je ochtenden nog relaxter kan maken, is een goede voorbereiding de avond ervoor. Leg je al spullen alvast klaar zodat je ‘s ochtends niets meer kunt vergeten. Zorg er ook voor dat je genoeg slaap krijgt, want dat is altijd nog het beste medicijn tegen stress. Kom je thuis niet aan genoeg slaap? Wijs je baas dan eens op de website van MetroNaps: www.metronaps.com. Daar verkopen ze mobiele cabines waarin je een powernap van vijftien minuten kunt nemen. De MetroNap maakt je vanzelf weer wakker door langzaam het licht aan te doen en zachtjes te vibreren.

Tip 8: Drink minder koffie
Stuiter je aan het einde van de werkdag door de gang en trillen je handen zo erg dat je de koffiekan met twee handen moet vasthouden? Misschien is het dan een idee om te minderen met cafeïne. Te veel cafeïne versterkt de effecten van stress: slapeloosheid, prikkelbaarheid en concentratiestoornissen kunnen het gevolg zijn. Stop echter niet in één keer met koffiedrinken, want net als iedere andere drug heeft ook koffie ontwenningsverschijnselen. Koppijn, depressies en lusteloosheid zijn daar voorbeelden van.

Tip 9: Ga kuren
Volgens een oud Romeins spreekwoord zetelt een gezonde geest in een gezond lichaam. Zorg goed voor je lichaam en je bent beter bestand tegen stress. Je kunt je lichaam echter ook láten verzorgen. In een Wellness Centre bijvoorbeeld. Neem een sauna of een bruisbad en laat je van top tot teen masseren. Voor beautyarrangementen kun je kijken op: www.dethermen.nl

Tip 10: Haal diep adem en…
Adem in, tel tot tien en adem rustig uit door je neus. Stel je voor dat je over groene heuvels zweeft. Probeer deze voorstelling vast te houden. Als je onder veel stress staat, zul je merken dat je gedachten snel zullen afdwalen: alles associeer je met datgene wat je stress veroorzaakt. Maar wees niet getreurd als je gedachten rusteloos zijn: erkenning van het probleem is de eerste stap op weg naar genezing. Twijfel je echter nog of je tegen een burn-out aanzit? Doe dan de stresstest op: www.burnin.nl