De Guardian ging onlangs op onderzoek uit naar de bonussen op Wall Street, want die worden nog steeds aan de managers van falende banken uitgekeerd. Bonussen waarvoor, kun je je afvragen, maar rationaliteit en eerlijkheid spelen al langer geen rol meer in de financiële wereld. De absurditeit van deze extra zakcentjes wordt duidelijk als je ermee gaat rekenen. Zo berekende de Guardian dat alle bonussen en lonen voor de managers van bank Morgan Stanley bij elkaar (in totaal 10,7 miljard) genoeg zijn om de hele bank te kopen! Gelukkig is er nu een wereldwijd reddingsplan, en dat komt goed van pas: de managers van de Citigroup staan op het punt zichzelf voor het jaar 2008 vier procent meer loon uit te keren, maar het ontbreekt ze op dit moment nog aan voldoende liquiditeit (de lonen en bonussen kosten ongeveer 26 miljard) om deze transactie te voltooien. Geen probleem natuurlijk: de bank vraagt de Amerikaanse overheid bij te springen met een investeringsplan ter waarde van, jawel, precies 26 miljard dollar.

Kapitalisme is het enige systeem dat op de lange duur voor welvaart kan zorgen. Tegelijkertijd biedt het ook de grootst mogelijke keuzevrijheid aan consumenten: als bakker A oudbakken broodjes verkoopt, ga je naar bakker B; is bank A onbeschoft, of vind je de rente te laag, dan ga je naar bank B. Ik ben het dus niet eens met de stelling dat na het socialisme nu ook het kapitalisme heeft gefaald. De manier waarop grote bedrijven worden gemanaged, heeft namelijk weinig met kapitalisme te maken. Kapitalisme betekent risico’s nemen en die zelf dragen. Als je een bedrijfje begint, moet jij voor de kosten opdraaien als het mis gaat. Jij draagt de financiële risico’s en je past dus wel op om die risico’s te groot te laten worden. En bonussen uitkeren die de waarde van je bedrijf overstijgen, laat je helemaal wel uit je hoofd. Bij managers van multinationals ontbreekt dit risico. Sterker nog: we zijn op dit moment getuige van de absurde situatie, waarbij managers die volledig hebben gefaald zichzelf extra bonussen uitkeren. De oplossing voor dit probleem is simpel: zorg er voor dat de financiële problemen van het bedrijf, ook de financiële problemen van de bedrijfsleiding zijn. Daarmee kun je misschien niet helemaal voorkomen dat bedrijven te grote risico’s nemen (er wordt altijd gegokt), maar op die manier is er tenminste wel iemand (financieel) verantwoordelijk.

De financiële wereld krijgt niet altijd zijn zin. Zo wilde ze lange tijd dat de beurs ook tijdens het weekend open zou blijven. Een verlenging van de beursweek zou voor meer continuïteit in de handel en voor meer economische groei zorgen. Het weekend bleef echter handelsvrij en nu blijkt dat dat de redding is geweest van veel beursgenoteerde banken. Alle maatregelen om banken te redden, werden op zondagen gesmeed. Bos bij Fortis, hier in Duitsland voor de Hype Real Estate en Sarkozy voor banken in de EU: al deze plannen werden op beursvrije dagen bedacht. Was deze wekelijkse handelspauze er niet geweest, had paniek op de beursvloer tijdens de besprekingen er waarschijnlijk voor gezorgd dat Fortis of deze andere banken voortijdig failliet waren gegaan.

http://www.spiegel.de/wirtschaft/0,1518,584916,00.html

http://www.guardian.co.uk/business/2008/oct/17/executivesalaries-banking