Ik vond altijd dat je een dialect of accent zoveel mogelijk moest verbergen. Personen die dat niet deden of niet konden, waren op een bepaalde manier achtergesteld, of op z’n best onbedoeld komisch. Sinds ik wat langer in Duitsland woon, denk ik daar anders over.

In Nederland – en in de meeste Europese landen – vinden we dat je een taal pas echt goed beheerst, als mensen niet merken dat je buitenlander bent. We bewonderen iemand die zo goed Engels spreekt, dat de Engelsen zelf denken dat hij uit Australië komt. Iemand die foutloos Engels spreekt en altijd door iedereen wordt begrepen, maar een zwaar Nederlands accent heeft, beheerst de taal niet zo goed als de accentvrije spreker. Vinden we. Terwijl verstaanbaarheid uiteindelijk toch het belangrijkste criterium zou moeten zijn.

Tijdens mijn begintijd hier in Duitsland was ik trots op mijn accentloze Duits. Als iemand na een lang gesprek pas aan het einde van de avond merkte dat ik Holländer was, vierde ik innerlijk een feestje. Ik paste me aan aan de lokale taalgewoontes, zei Servus en Grüß Gott bij ontmoetingen en Wiederschauen bij het afscheid. Uiteindelijk was ik Beierser dan de meeste bewoners van München. Totdat ik er op een dag genoeg van had. Ik wilde niet meer doen alsof.

Ik heb me sinds de opkomst van Arnold Schwarzenegger als politicus altijd afgevraagd: hoe kan iemand die zo slecht, met zoveel accent en zo onverstaanbaar Engels spreekt het zo ver schoppen? Zo’n Duits accent staat toch in de weg, dacht ik. Totdat iemand me vertelde dat zijn accent hem eerder heeft geholpen dan belemmerd. Zijn accent maakt hem, gek genoeg, toegankelijker en authentieker.

Zoiets is misschien alleen in Amerika denkbaar. Bij ons spreekt zelfs de Marrokaanse burgemeester van Rotterdam het verzorgde ABN dat we van politici gewend zijn. Zijn accent lijkt in niets op dat van derdegeneratie Nederlandse Marokkanen. Een teken dat hij goed is geïntegreerd, zou je kunnen denken. Maar ergens klinkt het ook als een trucje dat hij heeft geleerd, omdat hij erbij wil horen.

Nog meer dan in Nederland spelen dialecten in Duitsland een grote rol. Aan het dialect kun je horen of iemand is opgegroeid in de winderige havenstad Hamburg of aan de voet van met sneeuw bedekte toppen van de Alpen. En ook hier probeert de elite het dialect te verbergen – zeker als ze uit een minder geliefd gedeelte van Duitsland komen, bijv. Oost-Duitsland.

Maar uiteindelijk kun je je afvragen waarom wij in Europa zo ons best doen onze afkomst te verbergen. Waarom zouden we niet zelfbewust omgaan met ons accent of dialect? We hoeven niet gelijk trots te zijn op onze herkomst, maar een zekere berusting kan toch ook?

Nu ik hier meer dan twee jaar heb gewoond, is mijn behoefte om volledig op te gaan in de lokale bevolking minder geworden. Ik vind het niet meer erg als mensen horen dat ik uit Nederland kom. Vaak leidt dat juist tot leuke gesprekken. Bovendien voel ik me meer mezelf als ik mijn Beierse buurman of buurvrouw gewoon met Hallo begroet, in plaats van met Servus of Grüß Gott.